Γλυκά λάφυρα

Φαντάζεστε να γινόταν στις μέρες μας η Αργοναυτική Εκστρατεία από σημερινούς Έλληνες; Ο Ηρακλής δε θα κατέβαινε από την Αργώ γιατί ήταν ο διασημότερος ήρωας με τη μεγαλύτερη προσφορά και σιγά που θα παραμέριζε για τους υπόλοιπους. Λίγο πριν τις Συμπληγάδες θα έπαιζαν ξύλο για το ποιος είχε την ιδέα να εκστρατεύσουν αντί να κωπηλατούν. Όταν ήταν ανάμεσα από τους Γίγαντες, στην Κολχίδα, θα τσακωνόταν μεταξύ τους, αντί να κάνουν τους Γίγαντες να τσακωθούν εκείνοι μεταξύ τους. Όταν ο Ιάσονας γοήτευε τη Μήδεια, οι υπόλοιποι θα του έκαναν χαλάστρα γιατί και εκείνοι είχαν πολύ καιρό να δούνε τις γυναίκες τους. Με τόσες στραβοτιμονιές, φυσιολογικά θα αποτύγχαναν. Λίγο πριν πεθάνουν (πάντα ηρωικά...) καθένας θα ήταν σίγουρος πως το χρυσόμαλλο δέρας δεν θα μπορούσε να αποκτηθεί με τίποτε και ότι "οι άλλοι" φταίνε κυρίως που δεν τα καταφέρανε.

Ας αφήσουμε τους μύθους. Το πορτογαλικό πλοίο Madre de Deus , γεμάτο αμύθητους θησαυρούς από το Νέο Κόσμο, λεηλατήθηκε, κάπου πριν το 1600, από τους Άγγλους, οι οποίοι το έφεραν στο Λονδίνο και επέδειξαν τα πλούτη του (πάμπολλοι τόνοι από χρυσό, ασήμι, κοσμήματα, υφάσματα, αρώματα και άλλα περιζήτητα προϊόντα της εποχής) προκαλώντας μια φρενίτιδα στον πληθυσμό της πόλης. Όλοι πλέον ήθελαν να γευτούν αυτά τα προϊόντα, έμποροι, μεσάζοντες, κλέφτες, λιμενικοί και ακόμη περισσότεροι, με αποτέλεσμα οι κλοπές να αυξηθούν σημαντικά. Το ουσιώδες δεν είναι ότι το αγγλικό κράτος επενέβη αποτελεσματικά για να προστατέψει τα συμφέροντα της βασίλισσας -σε αντίθεση πχ με μερικούς σύγχρονους Έλληνες εφοριακούς και τελωνειακούς. Το ουσιώδες είναι ότι η λεία ξύπνησε την περιέργεια και μια ακόρεστη δίψα των Άγγλων για καινούρια πράγματα και αυτό τους έκανε να ξεχυθούν στους ωκεανούς, να κατακτήσουν τις Ινδίες και να αποικίσουν την Βόρεια Αμερική, κερδίζοντας όλα αυτά που έκαναν αργότερα τους μαρξιστές να θυμώνουν.

Δεν υπάρχει λόγος να τρέφουμε αυταπάτες. Στη σημερινή Ελλάδα, η επιδοτούμενη -και κρατικοδίαιτη, σε γενικές γραμμές -επιχειρηματικότητα δεν μπορεί να ανοίξει δρόμους για την οικονομία ούτε να συμβάλλει στην "καθετοποίησή" της.  Οι ωφελούμενοι θα εξακολουθήσουν να τσακώνονται και να κάνουν οτιδήποτε άλλο, εκτός από το να συγχωνεύονται και να μεγαλώνουν. Οι εξαγωγείς, αυτοί που είναι "ατόφιο χρυσάφι" για μια οικονομία, δεν κερδίζουν καμιά θεσμική ή ηθική αναγνώριση. Τα κεκτημένα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα της χώρας λοιδορούνται (ναυτιλία), υποτιμούνται (τράπεζες), υπονομεύονται (κατασκευές και τουρισμός), χλευάζονται (consulting) και οι νέοι δρόμοι της ανάπτυξης διαγράφονται, από τις πολιτικές δυνάμεις, μέσα από "δράκους" (πετρέλαια), σάλτα ("επαναδιαπραγμάτευση") και ονειρώξεις (διορισμοί στο Δημόσιο, "αύξηση της αγοραστικής δύναμης των Ελλήνων" κλπ). Ακόμη και στο κοινωνικό πεδίο, τα blockbusters (και τις καλές εποχές) αντιμετωπίζονταν συχνά με δυσπιστία. Καλύτερη ήταν μια αργομισθία -κατά προτίμηση, από το Δημόσιο. Και, πολύ συχνά, ούτε οι εκπρόσωποι της επιχειρηματικής τάξης είναι καλύτεροι. Ζητούν μειώσεις φόρων, ευελιξία στις εργασιακές και άλλα παρόμοια που τους επιτρέπουν να κάθονται άνετα στην κορυφή της κοινωνικής πυραμίδας. Αντίθετα, οι ξένοι επενδυτές ζητούν "πάταξη της διαφθοράς" (καθόλου "μπαχτσίσι" δηλαδή), ίσως επειδή προέρχονται από σοβαρότερες χώρες, όπου το οικονομικό έγκλημα τιμωρείται, ίσως γιατί επενδύουν διαρκώς στην καινοτομία και το ταλέντο και δεν έχουν το άγχος πως θα αφήσουν το "μαγαζί" σε έναν ανέτοιμο (και καμιά φορά ανίκανο) απόγονο.

Ας μην απορούμε λοιπόν για τη συνεχιζόμενη περιδίνηση, στην οποία βρίσκεται η χώρα. Η μάχη της ανταγωνιστικότητας είναι πιο δύσκολη από όσο νομίζουν όσοι σιτίζονται σε κάποιο κομματικό πρυτανείο.